Viaport Marina bünyesinde yer alan Aslan Park’ta yaşamını sürdüren 8 yaşındaki Rhesus makak (Macaca mulatta) maymunu Sezar, yeni arkadaşı Safinaz ile rehabilitasyon sürecinde yeni bir döneme girdi. Bakanlık ekipleri tarafından yasa dışı hayvan kaçakçılarının elinden kurtarılarak tesisimizde koruma altına alınan 2 yaşındaki Safinaz’ın gelişi ve ikilinin birbirine uyum sağlaması, ziyaretçilerimiz tarafından da ilgiyle takip ediliyor.

Tıpkı Safinaz gibi geçmişte yasa dışı hayvan kaçakçılarından kurtarılarak tesisimize emanet edilen Sezar, artık kendi türüyle sosyal bağ kurma imkânına sahip. İlk günlerden itibaren birbirlerine gösterdikleri yoğun ilgi ve sosyal etkileşim sayesinde iki maymunun kısa sürede başarılı bir uyum süreci geçirdiği gözlemleniyor. Birlikte geçirdikleri zaman ve çevrelerine duydukları ortak merak, rehabilitasyon süreçlerinin olumlu yönde ilerlemesini destekliyor.

Asya’dan Türkiye’ye Uzanan Geniş Bir Yaşam Alanı

Rhesus makakları, Asya’nın geniş bir bölümünde doğal olarak yaşayan oldukça sosyal primatlardır. Türün öne çıkan biyolojik ve sosyal özellikleri şunlardır:

• Geniş Coğrafi Dağılım: Afganistan ve Hindistan’dan başlayarak Nepal, Pakistan, Bangladeş, Butan ve Çin’e kadar uzanan geniş bir habitatı paylaşırlar.
• Gelişmiş İletişim Becerileri: Kendi aralarında yüz ifadeleri, çeşitli sesler, beden hareketleri ve dokunma yoluyla karmaşık bir sosyal iletişim kurarlar.
• Beslenme ve Fiziksel Yapı: Günün önemli bir bölümünü yiyecek arayarak geçirirler. Meyvelerin yanı sıra yaprak, tohum ve çiçek gibi çeşitli besin kaynaklarını tüketirler. Ellerini oldukça becerikli kullanabilmeleri, çevrelerini keşfetmelerinde ve beslenmelerinde onlara büyük avantaj sağlar.

Yasa Dışı Yaban Hayatı Ticaretinde Türkiye'nin Konumu
Türkiye, yasa dışı yaban hayatı ticareti ve kaçakçılığında hem bir hedef pazar hem de kritik bir transit geçiş noktası olarak kullanılmaktadır. Resmi raporlara göre Türkiye’deki yaban hayvanı kaçakçılığı vakaları son iki yılda %100'den fazla artış göstermiştir. İngiltere merkezli Yaban Hayatı Ticareti İzleme Ağı'nın (TRAFFIC) 2024'te yayımladığı rapora göre Türkiye, 2022 yılında Avrupa Birliği bölgesine yasa dışı yaban hayatı ihracatı yapan ilk 5 ülkeden biri konumundadır.

Kaçakçılıkla Mücadele ve Koruma Merkezlerinin Rolü

Türkiye'de makak maymunu ticareti, sahiplenilmesi ve evde beslenmesi 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ve CITES Sözleşmesi kapsamında yasaktır ve ağır hukuki yaptırımlara tabidir. Rhesus makakları yalnızca doğal yaşam alanlarının tahribatıyla değil, ne yazık ki yasa dışı yaban hayvanı ticaretiyle de sıklıkla gündeme gelmektedir.

Yasa dışı yollarla ülkeye sokulan hayvanlar yakalandığında Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP) ekiplerine teslim edilmektedir. İlk sağlık kontrolleri ve tedavileri tamamlandıktan sonra bu canlıların şahıslara geri verilmesi hukuken mümkün değildir. Hayvanlar, yaşamlarının geri kalanını güvenle geçirebilmeleri için Hayvanlar, yaşamlarının geri kalanını güvenle geçirebilmeleri için Yaban Hayatı Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezlerine veya Aslan Park gibi uluslararası standartlara sahip lisanslı koruma parklarına nakledilmektedir.

Güvenli Bir Sığınak: Aslan Park Misyonu

Doğanın en etkileyici canlılarına ev sahipliği yapan Aslan Park, 2018 yılında kurulan Türkiye ve çevre coğrafyanın ilk ve tek büyük kedi koruma parkıdır. EARAZA (Avrasya Bölgesel Hayvanat Bahçeleri ve Akvaryumları Birliği) standartlarında hizmet veren ve dünyada sayıları giderek azalan 33 yırtıcı kediye ve 12 farklı türdeki 24 egzotik canlıya da ev sahipliği yapan tesisimiz, yasa dışı yollarla doğasından koparılan canlılar için de bir Ex-situ Koruma Merkezi'dir. Coşkun Bayraktar Doğa Koruma Vakfı öncülüğünde hareket eden merkezimiz; uzman veteriner hekimlerden oluşan ekibiyle 7/24 kesintisiz hizmet vererek Sezar ve Safinaz gibi kurtarılmış türlere sağlıklı, güvenli ve huzurlu bir yuva sunmaktadır.

Viaport Marina bünyesinde faaliyet gösteren Aslan Park olarak temel ilkemiz, yasa dışı yaban hayvanı ticaretine karşı kesin bir duruş sergilemektir. Tesislerimizde bulunan canlıların hiçbiri doğal yaşam alanlarından koparılmamış olup; tamamı kaçakçılık faaliyetlerinden kurtarılan veya uluslararası standartlara sahip diğer kurumlardan transfer edilerek koruma altına alınan bireylerden oluşmaktadır. En büyük amacımız, bu mağdur canlılara ömür boyu güvenli bir yaşam alanı sağlamak ve misafirlerimizde doğa ile hayvan koruma bilincini tesis etmektir.

Rehabilitasyon Sürecinde Doğru Eşleşmenin Önemi

Geçmişte kaçak yollarla ülkemize sokulan ve uzun süre uygunsuz koşullarda yaşamak zorunda bırakılan 8 yaşındaki Sezar, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP) ekiplerince el konularak koruma altına alınmış ve tesisimize teslim edilmişti. Uzman ekiplerimiz tarafından bakımı, tedavisi ve rehabilitasyon süreci titizlikle yürütülen Sezar'ın zaman zaman sergilediği stresli davranışlar, geçmişte yaşadığı bu olumsuz koşulların bir yansımasıdır. Ancak uygulanan profesyonel rehabilitasyon programları sayesinde, ilk geldiği döneme kıyasla hem genel sağlık durumunda hem de davranışsal özelliklerinde çok ciddi bir iyileşme kaydedilmiştir.

Safinaz’ın hikâyesi bu noktada özel bir anlam taşıyor. Onun da tıpkı Sezar gibi travmatik bir geçmişten gelip tesisimizde güvenli bir yuvaya kavuşması, bu eşleşmenin önemini daha da artırıyor.

Benzer travmaları paylaşan bu iki maymunun birbirine kısa sürede alışması, yalnızca sevimli görüntüler ortaya çıkarmakla kalmıyor; Rhesus makaklarının kompleks sosyal yapısı düşünüldüğünde, doğru bir eşleşme hayvanların doğal davranışlarını sergileyebilecekleri sağlıklı bir ortam yaratılması açısından da hayati önem taşıyor. Sezar ve Safinaz’ın bir araya gelmesiyle başlayan ve ivme kazanan bu rehabilitasyon süreci, tesisimizde görev yapan uzman veteriner hekim ve biyologlarımız tarafından 7/24 gözlemlenerek yönetilmektedir.

Aslan Park olarak, Sezar ve Safinaz’ın güvenli yaşam alanlarındaki uyum sürecini büyük bir hassasiyetle takip ediyoruz. Birbirlerini tanımaya ve aynı yaşam alanını güvenle paylaşmaya başlayan makakların bu olumlu gelişimini yakından gözlemlemek ve yaban hayatını koruma bilincine ortak olmak için sizleri Aslan Park’a bekliyoruz.

Kaynakça

• TRAFFIC. (2024). An overview of seizures of CITES-listed wildlife in the European Union: January to December 2022. Compiled by TRAFFIC for the European Commission.
• IUCN. (2026). Macaca mulatta. The IUCN Red List of Threatened Species, Version 2026.